جزییات خبر

گاهی به ساخت ضریح جدید بارگاه حضرت سیدالکریم(علیه‌السلام)

اکسیر عشق بر مسم افتاد و زر شدم

(دوشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۷) ۱۵:۰۵

در حدود ۲۰ سال پیش بود که دکتر عباس مصلی‌نژاد، خیّر نیک‌اندیش و عضو مجمع خیّرین کشور و بنیانگذار بنیاد فرهنگی مصلی‌نژاد، در پروژه طرح توسعه آستان مقدس حضرت عبدالعظیم(ع) اقدامی شایسته و ماندگار انجام داد. دکتر مصلی‌نژاد به‌خاطر ارادتی که به امامزاده طاهر(ع) ـ که در کنار مرقد حضرت عبدالعظیم(ع) مدفون است ـ داشت، اقدام به ساخت ضریح مطهر این امامزاده عظیم‌الشأن با استفاده از فلزهای گرانبهای طلا و نقره کرد. نصب این ضریح در سال ۱۳۸۰ انجام شد. در همان ایام گلدسته‌های حرم حضرت عبدالعظیم(ع) را با استفاده

 ضریح فعلی حضرت بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد و در دوره‌های مختلف بازسازی شده است. آخرین بازسازی آن در سال ۱۳۲۷ توسط آقای اقلیما و استاد صنیع‌خاتم انجام شد. فرسایش و فرسودگی ضریح فعلی، تولیت آستان مقدس را بر آن داشت ساخت ضریح جدید را در دستور کار قرار دهد. در ابتدا از مرحوم دکتر محمد میرزاعلی، از پیشکسوتان معماری ایران دعوت شد طرح‌های اولیه را ارائه دهد. در ادامه با حضور هنرمندان و معماران سنتی، طرح نهایی که تداعی‌کننده ضریح مقدس امام حسین(ع) است، برگزیده شد.

بعد از ساخت ماکت‌هایی از جنس گچ، ام.دی.اف و فلز با استفاده از طرح انتخابی، محمود فرشچیان، هنرمند مذهبی کشورمان که آوازه‌ای جهانی دارد، طراحی نهایی ضریح را انجام داد. این سومین تجربه استاد فرشچیان در ساخت ضریح بعد از طراحی دو ضریح برای امام رضا(ع) و امام حسین(ع) بود؛ بنابراین استاد، تجربه بیشتری در طراحی ضریح به خرج داد.

مرحله بعد بهره‌گیری از دانش و تجربه یک معمار که حجم را خوب بشناسد و مهندسی که فلز را خوب بشناسد، بود. بر این اساس از مهندس بیابانی دعوت شد برای اولین بار، یک چهارم ضریح را با گچ بسازد و ماکت آن را در ابعاد واقعی درست کند. هم‌زمان در دانشگاه صنعتی شریف روی ساخت آلیاژ مناسب نقره برای ساخت ضریح کار شد تا بتوان روی آن به خوبی قلمزنی کرد و استحکامش را افزایش داد. در این جریان، فلز نقره برای نخستین بار با فلز پالادیوم ترکیب شد تا استحکامش دو و نیم برابر بیشتر شود و در مقابل سیاه‌شدن هم مقاومت کند.

برای اجرای نهایی نیز از بین ۳۱ نفر استاد مطرح قلمزن، سه نفر انتخاب اولیه شدند. در آخر مأموریت ساخت این ضریح مقدس به استاد علیرضا اسدی، از اساتید چیره‌دست قلمزنی کشور سپرده شد تا همراه پسران هنرمندش ساخت این ضریح را تمام کنند.

بدون شک؛ پروژه ساخت این ضریح با عنایت حضرت سیدالکریم (ع) و حمایت مادی و معنوی دکتر عباس مصلی‌نژاد، آغاز شده است و ادامه دارد. در این راه تمامی مراحل از طراحی اولیه تا طرح نهایی و ساخت سازه و انجام هنر قلم‌زنی، به مشورت و بوته نقد اساتید مختلف، پژوهشگران، نمادشناسان، ‌لوگوشناسان و معماران رسید و هم‌اکنون استاد فرشچیان به همراه دکتر دوانی، مشاور پروژه و ناظر تمامی مراحل آن هستند.

مدیران این پروژه البته بدون دغدغه کار را شروع کردند و ادامه دادند؛ زیرا برای مواد اولیه آن اقدام شده بود. سال‌ها قبل نزدیک به ۵۰۰ کیلوگرم نقره و ۲۴ کیلوگرم طلای ۲۴ عیار از محل وجه اهدایی دکتر مصلی‌نژاد تهیه شده بود و نگرانی بابت فلزهای تزیینی برای ساخت این ضریح وجود نداشت.

به هر حال در ساخت این ضریح که در نوع خودش بی‌نظیر است، در حدود ۲ هزار کیلوگرم نقره و ۱۲ کیلوگرم طلا مصرف خواهد شد. این ضریح ۱۲ غرفه دارد؛ ۲ غرفه بزرگ در دو طول آن و ۱۰ غرفه کوچک. در غرفه‌های کوچک رکوردهای ذوب‌ریزی جابجا شده‌اند. در ساخت ضریح مبارک حضرت امام حسین(ع) ۵۰ کیلو ذوب‌ریزی انجام شده؛‌ اما در ضریح سیدالکریم(ع) حداقل ۱۳۲ کیلوگرم و حداکثر ۱۹۰ کیلوگرم ذوب‌ریزی انجام شده است. این عملیات‌ها در یکی از بزرگ‌ترین مراکز آزمایشی و تحقیقاتی ایران یعنی مرکز متالوژی رازی انجام شده است. در نتیجه این تدبیر، زائر هنگام زیارت، با مواردی مانند میخ و پرچ و زهوار مواجه نمی‌شود؛ زیرا هر یک از غرفه‌ها یک‌تکه هستند.

برای ساخت این ضریح تکنیک‌های قلم‌زنی نیز به‌روز شده‌اند. هنرمندان قلم‌زن، سطح ارتفاعی در حدود ۳ تا ۴ میلیمتر روی نقوش به وجود آورد‌ه‌اند تا این نقش‌ها با تماس دستان زائران فرسایش نبینند و نقش و نگار ضریح همیشه برجسته بماند.

تمام این‌ها میسر نبود مگر با لطف پروردگار، عنایت حضرت سیدالکریم(ع) و همت دکتر عباس مصلی‌نژاد.




پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید